Ứng dụng hệ thống tạp chí mở (OJS) trong chuyển đổi số quy trình biên tập và xuất bản Tạp chí Khoa học Trường Đại học Phan Thiết (Song ngữ Anh – Việt)

Tóm tắt

Nghiên cứu này trình bày việc triển khai Hệ thống Tạp chí Mở (Open Journal Systems - OJS) nhằm số hóa quy trình biên tập và xuất bản của Tạp chí Khoa học Trường Đại học Phan Thiết (UPTJS), Việt Nam. Sử dụng thiết kế nghiên cứu triển khai - đánh giá ở cấp độ cơ sở, nghiên cứu kết hợp tái cấu trúc quy trình nghiệp vụ, cấu hình OJS 3.4, đánh giá vận hành hệ thống, khảo sát tác giả (n = 15) và chuyên gia phản biện (n = 21), cùng phản hồi từ các câu hỏi mở. Kết quả cho thấy OJS đã chuyển đổi một quy trình bán thủ công dựa trên email và bảng tính thành một quy trình số hóa có cấu trúc hơn, với việc theo dõi bản thảo tập trung, tự động hóa trao đổi, phân định vai trò rõ ràng hơn và cải thiện khả năng truy xuất hồ sơ. Đánh giá của người dùng nhìn chung là tích cực, mặc dù các tác giả vẫn ghi nhận một số khó khăn liên quan đến mức độ dễ sử dụng, độ ổn định khi đăng nhập/truy cập, tốc độ hệ thống và một số thao tác chưa trực quan; trong khi đó, các chuyên gia phản biện xác định thời gian hoàn thành phản biện là khía cạnh ít được hài lòng nhất trong quy trình. Phản hồi của chuyên gia phản biện cũng cho thấy việc sử dụng một số công cụ AI cụ thể, chủ yếu là ChatGPT, Perplexity và Scopus AI/Scholar, còn ở mức hạn chế và thận trọng, qua đó đặt ra nhu cầu về hướng dẫn chính sách rõ ràng và tích hợp AI một cách có trách nhiệm. Nhìn chung, nghiên cứu cung cấp một mô hình triển khai - đánh giá có tính thực tiễn cho các tạp chí đại học có nguồn lực hạn chế đang hướng tới cải thiện quản trị biên tập, trải nghiệm người dùng và chuyển đổi số trong xuất bản học thuật.